جوش شیرین

بی کربنات سدیم یک نمک معدنی است. در سال ۱۷۹۱ شیمیدان فرانسوی نیکلاس لبانس بی کربنات سدیم را به شکل امروزی تهیه نمود. بی کربنات سدیم را برای پخت نان و چرم سازی استفاده می کنند. بلعیدن بی کربنات سدیم بدون ضرر است مگر اینکه به مقدار خیلی زیاد باشد.
نام ماده (فارسی):  سدیم هیدروژن کربنات
نام ماده (انگلیسی): sodium hydrogen carbonate
نام تجاری (فارسی): جوش شیرین (بی کربنات سدیم)
نام تجاری (انگلیسی): Sodium bicarbonate (Soda Ash )
سایر اسامی:سودای پخته شده (Baking soda)، اسید کربونیک سدیم، نمک مونوسدیم، مونوسدیم کربنات، کربنات اسید سدیم، کربنات هیدروژن سدیم، Sodium hydrogen carbonate، Bicarbonate of soda
مواد مرتبط:کربنات سدیم
مجتمع های تولیدکننده:پتروشیمی شیراز
جوش شیرین یا بیکربنات سدیم یکی از نمکهای سدیم در ترکیب با کربنیک اسید است که تنها یک هیدروژن اسیدی این ترکیب با سدیم جایگزین شدهاست. این ترکیب، ترکیبی بی بو و بی طعم است که کمی دارای خاصیت بازی است و به صورت پودر سپید یا بلورین است. بیکربنات همچنین جاذب رطوبت و بوگیر است. این ترکیب که نام عامیانهاش جوش شیرین است، گاه برای خمیر نان برای متخلخل کردن آن استفاده میشود و گاه نیز برای کم کردن اسید معده و درمان سوز آن به کار میرود. بی کربنات سدیم در ساختار خود دارای یک گروه آنیونی HCO3- و یک عامل کاتیونی Na+ است. بی کربنات سدیم در طبیعت به فرم کانی ناکولیت (Nahcolite) یافت می شود. مصریان باستان شکل طبیعی نمک قلیایی ترکیبی شامل سدیم کربنات دکا هیدرات و سدیم بی کربنات را استفاده می کردند. این نمک قلیایی را به عنوان صابون شستشو بکار می بردند. در سال ۱۷۹۱ شیمیدان فرانسوی نیکلاس لبانس بی کربنات سدیم را به شکل امروزی تهیه نمود. جان دوییت و آستین چرچ اولین کارخانه سودای آشپزی را از بی کربنات سدیم و دی اکسید کربن احداث کرده اند.
موارد مصرف:
نانوایی، شیرینی پزی، داروسازی، چرم سازی، قالیشوئی، ساخت مواد ضد آتش، تهیه پاک کننده ها و ساخت سایر ترکیبات سدیم، به عنوان قلیای ضعیف
خواص فیزیکی و شیمیایی:
Molecular formula NaHCO3
Molar mass 84.0066 g/mol
Appearance white crystalline solid
Odorless
Density2.159 g/cm3
Melting point 270 C (decomp)
Solubility in water 7.8 g/100 mL (18 C) 10 g/100 mL (20 C)
Solubility insoluble in alcohol
Acidity (pKa) 10.3
روشهای تولید:
بیکربنات سدیم بیشتر به وسیله فرآیند سالوی ساخته میشود که همان واکنش کلرید سدیم، آمونیاک، و کربن دیاکسید است در آب است که بیکربنات سدیم به صورت رسوب به دست آمده پس از صاف کردن و خشک کردن با حرارت به کربنات سدیم تبدیل خواهدشد. جوش شیرین سالانه در حدود۱۰۰۰۰۰ تن فرآوری میشود (سال ۲۰۰۱). همچنین میتوان با عبور دادن گاز از داخل محلول جوشان کربنات سدیم خالص یا محلول هیدروکسید سدیم، بیکربنات سدیم را به شکل رسوب ته نشینشده به دست آورد.
اطلاعات ایمنی:
بلعیدن این ماده بدون ضرر است مگر اینکه به مقدار خیلی زیاد باشد. بوکردنِ آن ممکن است سبب سوزش بینی یا گلو شود. در اثر تماس با پوستهای حساس ممکن است باعث خارش یا سوزش پوست شود. در اثر تماس با چشم ممکن است سبب ایجاد سوزش و سرخی در چشم شود.
0 پاسخ

ارسال یک پاسخ

در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


+ هفت = نُه